Tasarımların veya arayüzlerin kullanıcı ile buluşmasından önce tasarımın kullanılabilirliğini ölçmek amacıyla yapılan testlere -çok ilginçtir ki- kullanılabilirlik testleri denmekte.Bu testlerin nasıl yapıldığına dair bilgileri Özge Alaçam ve Doç.Dr. Kürsat Çagıltay’ın “ODTÜ BİDB İnsan Bilgisayar Etkileşimi Laboratuvarı ve Yürütülen Çalısmalar” makalesinden alıntılayalım.
Kullanılabilirlik Çalısmasında Uygulanan Adımlar
Kullanılabilirlik çalısması yapılacak konu belirlendikten sonra,
• Kullanılabilirlik çalısması uygulanacak arayüz, ve bu çalısma sırasında kullanılacak araçlar belirlenir (örn. anketler).
• Hedef kullanıcı grubu belirlenir.
• Hedef kullanıcıların yapacakları görevler belirlenir.
Bu dört ana bileşen belirlendikten sonra test aşamasına geçilir. Eger kullanılacak araçlar içinde kulllanıcının arayüzü kullanmadan önceki tutumunu veya bilgisini ölçmek için bir anket belirlenmiş ise teste başlamadan hemen önce kullanıcıya yapması için verilir.Bunun ardından kullanıcıya teker teker görevler verilir. Her görev için Görevi başarıp başaramadıgı, Yaptıgı hata sayısı, Süre bilgileri tutulur. Test aşamasında kullanıcıdan sesli düsünmesi istenir, böylece arayüzle ilgili nerelerde sorun yasadıgı ve arayüz hakkında ne düsündügü ögrenilir. Test bitiminde kullanıcının arayüz hakkındaki memnuniyetini ögrenmek için memnuniyet anketi verilir. Test asamasında kullanıcının hareketleri ve söyledikleri testi uygulayan kisi tarafından kaydedilir.
Bununla beraber bu kullanılabilirlik yöntemlerine ek olarak bu testi yaparken göz izleme cihazları kullanılabilir. Böylece hem arayüz tasarımı hemde sayfayı kullanırken kullanıcının yönelimleri hakkında somut istatistiksel veri elde edilmektedir.
Denek Sayısı
Gelelim yazımızın asıl konusuna.Yapılan bir çok kullanılabilirlik testine yapılan ilk eleştiri denek sayısının az olduğudur. Hatta bu Çanakkale’deki Akademik Bilişim’de ODTÜ kütüphane sayfası için yaptığımız kullanılabilirlik çalışması sunumunda da başımıza geldi. Oysaki aşağıdaki grafik bunun hiç de zannedildiği gibi olmadığını gösteriyor.
Bir çok kişi için oldukça zahmetli olacağı düşünülen kullanılabilirlik testleri aslında sanıldığından daha kolay şekilde ve az denekle yapılabilmekte. Sadece 9 kişi,1 bilgisayar ve o tasarım veya arayüz hakkında belirlenecek görevler ile arayüz ve tasarımlar hakkında oldukça fazla geri bildirim alınabilmekte.
1 Yorum ↓
[...] Kullanılabilirlik testleri ve denek (kullanıcı) sayısı sorunsalı yazısında kullanabilirlik testlerinde denek/kullanıcı sayısının zannedildiği kadar fazla olmadığından bahsedip, “Why You Only Need to Test With 5 Users” makalesinden aşağıdaki kullanabilirlik sorunu ile denek sayısı arasındaki ilişkiyi gösteren grafiği göstermiştik. [...]
Yorum Yapın