SearchEngineLand‘den aldığımız habere göre Google arama sonuçları için RSS beslemesi özelliğinin çok yakında aktif hale geleceğini doğrulamış. Şimdilik Google Alerts sadece mail desteği veriyorken bu servis ile birlikte herhangi bir anahtar kelimeyle ilgili arama sonuçlarını RSS okuyucumuzdan takip edebileceğiz.  Umarız oluşturulacak RSS beslemesine gelişmiş arama parametrelerini de eklerizde aradığımız kişi hakkında ilgili şu sitelerde son 24 saatte neler yazılmış gibi sorguları da RSS ile takip edebiliriz.

.me uzantılı alan adlarının satışları başladıktan sonra yavaş yavaş bu uzantıyı kullanan siteler hayata geçmeye başladı. ‘Lütfen Giydir Beni’  mottosu ile hareket eden Pleasedress.me  T-shirtlerin google’ı olmaya çalışmakta. Bu siteden farklı sitelerde satılan T-shirtleri arayabiliyoruz. Pleasedress.me’nin en büyük avantajı  fiyat,renk ve etiketlere göre de arama yapabiliyor olmamız.

Firefox 3 ile hayatımıza giren akıllı adres barı sayesinde, isimlerini tam hatırlayamadığımız siteleri tekrardan ziyaret etmek istediğimizde sitenin başlığında veya url’sinde geçen bir kaç şeyi adres barına yazarak bu sitelere ulaşabiliyoruz. Adres barını daha da efektif kullanmak adına Cybersearch adındaki eklenti ile adres barına yazacağımız kelimelerin Google arama sonuçları bize seçenek olarak sunulacak. Eklentiyi kurduktan sonra (Bu eklenti şimdilik herkese açık değil. İndirmek için Mozilla’ya üye olmanız gerekmekte) Araçlar>CyberSearch Options menüsünden “Enable keywords” seçeneğinin seçili olması gerekmekte. Sonuçları aşağıdaki gibi görebiliyoruz.

Eklentinin nasıl kullanılacağını anlatan videoyu da izlemenizde yarar var.

Kaynak

Reuters‘den sonra Hakia‘da semantik api çıkarıp kendi kullandıkları servisi web geliştiricilerinin hizmetine sunmaya başladı. Hakia Club’a üye olduktan sonra Hakia Syndication Web Services sayfasında Try syndication operation linkinden Hakia semantik api ile test edebileceğiniz özellikleri görebiliyoruz. Bu özellikler arasında dikkati çekenler, Google News‘de de bulabileceğiniz yazdığımız kelimeyi içeren alıntıları listeleyen “Quotes”, Reuters’in semantik api’sinin de benzer şekilde yaptığı herhangi bir sayfa veya metnin özetini çıkaran “Summarizer” ve rastgele bir karikatür getiren “Cartoons” özellikleri. Bunların yanında Web Araması, Site araması , belirli alanlarda özelleşmiş Dikey Arama, Haber Başlıkları, Haberler gibi diğer bir çok arama moturunun da sunduğu özelliklerden de yararlanabiliyoruz. Summarizer için 1000, diğer arama özellikleri için de günlük 30.000 sorgu gönderme hakkımız bulunmakta. (”Quotes” ve “Cartoons” özellikleri için herhangi bir sınır yok). OpenCalais ile karşılaştırıldığında etiketleme konusunda OpenCalais’in bir kaç adım daha önde olduğunu görebiliyoruz ama Hakia’nın  sürekli üstüne bir şeyler koyan bir proje olması nedeniyle Hakia semantik api’nin bu konudaki rakibini yakalayabileceğini düşünüyorum.

Bloga yazı eklerken uygun resim bulmak konusunda bazen sıkıntıya düşülebildiği gibi bulunan güzel resim/fotoğraf/görsellerinde kullanım hakları konusunda kafa karışıklığı yaşanabiliyor. Kendi adıma konuşursam resim ararken en fazla kullandığım araç Google’ın Grafik Arama özelliği. Bunun yanında arada bir Flickr‘a da bakıyorum.  Çoğu zaman sayfaya resim eklerken bu yaptığımın yanlış olduğunu düşündüğüm anlar yaşamaktayım. Beni bu rahatsızlıktan kurtaracak olay ise bu yazının konusu. Yani Flickr’da kullanım hakkı serbest olan fotoğraflar.

Flickr’da alıp gönül rahatlığı ile blogumuza koyabileceğimiz resimleri aramak için  Advanced Search (Gelişmiş Arama) bölümüne girip aşağıdaki gibi Creative Commons bölümünde “Only search within Creative Commons-licensed photos” ve  “Find content to use commercially” seçeneklerini işaretliyoruz. Arama sonucunda çıkan fotoğrafları rahatlıkla kullanabiliriz artık.

Nokta A.Ş’nin arama motoru Bilgi.com kendisine yeni özellikler eklemiş bulunmakta. Bilgi.com artık aramalarda hava durumu, döviz kuru ve sinema bilgilerini de veriyor.  Döviz kuru ve hava durumu zaten Google’da olan özelliklerken sinema araması özelliği Google’ın film arama servisi Türkiye’ye destek vermediği için ön plana çıkmakta. Örnek sorgular aşağıda:

Döviz kuru

dolar , EUR , İsviçre Frangı

Hava Durumu

ankara hava ,istanbul hava durumu

Sinemalar

Sicko ,Cengiz Han

Google’da arama yaparken kullanabileceğimiz özellikler

• Ekstra anahtar kelimeler: Aradığımız bilgiye daha kolay ulaşmak için arama kutusuna aradığımız şeyi ifade eden anahtar kelimeler koyabiliriz. Seslendirme sanatçısı Ferdi Tayfur’u ararken Ferdi Tayfur seslendirme şeklinde aramamız bize daha anlamlı sonuçların gelmesini sağlayacaktır.

• ” “: anahtar olarak yazdığımız kelime birden fazla ise ve kelimelerin yanyana aranmasını istiyorsak kelimeleri iki tırnak arasına almamız yeterli. örnek: “Ferdi Tayfur” seslendirme

• istenmeyen kelimeler: arama sonucunda istemediğiniz bir kelime varsa önüne eksi koyarak arama sonucundan dışlayabilirsiniz.
  örnek: “Ferdi Tayfur” -mp3 -şarkıcı

• define: Anlamını bilmediğimiz bir terimi google’a define ile sorabiliriz. Bu sorgu sonrasında sonuç olarak o terimin farklı sözlüklerde bulunan anlamları gelecektir. Örnek: define:IMF, define:Java

• filetype: Bu terim ile gelecek sonuçların dosya tipini belirleyebiliyoruz. Herhangi bir konu hakkında makale veya sunum ararken bize çok fazla yardımcı olmakta bu operatör. Örneğin Web 2.0 hakkında bir sunum ararken web 2.0 filetype:ppt veya makale ararken web 2.0 filetype:pdf sorgularını kullanabiliriz. Aşağıda Google’ın desteklediği filetype operatörüne eklenebilecek dosya tipleri bulunmakta.

Adobe Portable Document Format (pdf)
Adobe PostScript (ps)
Lotus 1-2-3 (wk1, wk2, wk3, wk4, wk5, wki, wks, wku)
Lotus WordPro (lwp)
MacWrite (mw)
Microsoft Excel (xls)
Microsoft PowerPoint (ppt)
Microsoft Word (doc)
Microsoft Works (wks, wps, wdb)
Microsoft Write (wri)
Rich Text Format (rtf)
Shockwave Flash (swf)
Plain Text (ans, txt)

• site: Bu operatör ise bize istediğimiz web sitesi içinde arama yapmamızı sağlıyor. Örneğin Erkan Can’ın Radikal’de Hızır Tüzel ile yaptığı röportajı ararken “Erkan Can” site:www.radikal.com.tr yazabiliriz. Eğer Wikipedia içinde IMF’yi aramak isterseniz site:wikipedia.org imf yazabilirsiniz.

• cache:Bir web sayfasının google’ın belleğindeki (yani son indekslendiği tarihteki hali) halini görmek için cache: operatörünü kullanabilirsiniz. Arama sorgusuna ekleyeceğiniz anahtar kelimelerde sonuç sayfasında renkli bir şekilde gözükecektir. (Örnek :cache:www.wordpress.com wordpress ) Herhangi bir yasaklanmış siteyi de bu şekilde ziyarete edebilirsiniz.

• allinurl: Aradığınız kelimenin/kelimelerin tamamının sayfanın adresinde (url’sinde) yer almasını istiyorsanız allinurl kullanırsınız. Örnek : allinurl:wikipedia imf
• inurl: Bu operatör ise allinurl’den farklı olarak sadece kendisinden sonra yazılmış kelimeyi sayfanın adresinde arar. inurl:wikipedia imf sorgusu adresinde wikipedia sayfanın içinde de imf geçen sonuçları getirir.
• allintitle: allinurl’ye benzer bir şekilde bu sefer kelimemizi/kelimelerimizi sayfanın başlığında arar.
  örnek:allintitle:wikipedia imf
• intitle: inurl ile aynı kullanıma sahiptir. Sadece kendisinden sonra gelen kelimeyi sayfanın başlığında arar.
  örnek: inurl:wikipedia imf
• allintext: Google arama sonuçlarını oluştururken sayfanın iç,ndeki metin haricinde sayfa başlıkları, sayfanın adresi ve resimlerdeki alt etiketlerindeki metinleri de dikkate alır. Eğer sadece metinde arama yapmasını istersek allintext kullanabiliriz. Örnek: allintext:imf world bank
• intext: sadece kendisinden sonra gelen kelimeyi metin içinde arar. Örnek: intext:imf world bank
• OR : Aynı anlamdaki kelimeleri ararken araların OR koyarak bunlardan herhangi biri olan sayfayı istiyorum diyebiliriz google’a. Aksini belirtmediğimiz sürece google yazılan tüm kelimelerin olduğu sayfaları getirir.

Google arama ipuçları

• Yerel Saati Öğrenin

Herhangi bir yerin yerel saatini öğrenmek için Google’a time ve o yerin adını yazmanız yeterli olacaktır.

Örnek: time İstanbul

• Hava Durumunu Öğrenin

Yine herhangi bir yerin hava durumunu öğrenmek istediğimizde arama kutusuna weather ve o yerin ismini yazınca o yerin yaklaşık 4 günlük hava durumunu öğrenebiliriz.

Örnek: weather Ankara

• Matematiksel işlemler yapın.

Zaman geçtikçe insanın matematiksel işlemleri yapması daha uzun zaman alıyor. Acilen bir şey hesaplamamız gerektiğinde yine Google’a başvurabiliyoruz. Yapacağımız işlemin sonucunu öğrenmek için arama kutusuna yazmamız yeterli.

Örnek: 5654646/34535

• Para birimlerini çevirin.

Dolarınızın ve Euronuzun (bir zamanlar mark vardı) ne kadar lira ettiğini öğrenmekte çok kolay.

Örnek: 1 USD in Turkish Liras veya 1 EURO in Turkish Liras

Tarayıcılara çok fazla fonksiyonellik katan Google Toolbar’da başta sadece Google’ın kendi servislerinden arama yapabilmekteyiz. Fakat bu toolbarı daha da kişselleştirip istediğimiz sitelerin arama özelliklerini de eklemek mümkün. Filmleri IMDB‘den, videoları Youtube veya Dailymotion‘dan arayabilir anlamını bilmediğimiz kelimeler için sözlük ekleyebiliriz.

Bunu yapmak için öncelikle arama özelliğini ekleyeceğimiz siteye girip arama kutusunun içine sağ tıklıyoruz(tabi Google Toolbar’ı yüklemiş olmak kaydıyla).Aşağıdaki gibi çıkan menüden “Özel Arama Oluştur” seçeneğini seçiyoruz.

Yeni çıkan menüde Ekle butonuna tıkladığımızda arama bölümüne IMDB’nin aramasını eklemiş oluruz.

Artık istediğimiz aramayı o siteye girmeden yapabiliriz. Rüzgar gibi geçsin o zaman…

Aşağıda liste halinde Google Arama İpuçları bulunmakta.

- Yerel Saati Öğrenin

Herhangi bir yerin yerel saatini öğrenmek için Google’a time ve o yerin adını yazmanız yeterli olacaktır.

Örnek: time İstanbul

- Hava Durumunu Öğrenin

Yine herhangi bir yerin hava durumunu öğrenmek istediğimizde arama kutusuna weather ve o yerin ismini yazınca o yerin yaklaşık 4 günlük hava durumunu öğrenebiliriz.

Örnek: weather Ankara

- Herhangi bir terimin anlamını öğrenin.

İngilizce bir kısaltma veya bir terimin açıklaması aklınıza gelmediğinde define:terim yazıp ararsanız o terimin ne anlama geldiğini öğrenebilirsiniz.

Örnek
Kısaltma : define:IMF
Terim : define:homoscedasticity

- Matematiksel işlemler yapın.

Zaman geçtikçe insanın matematiksel işlemleri yapması daha uzun zaman alıyor. Acilen bir şey hesaplamamız gerektiğinde yine Google’a başvurabiliyoruz. Yapacağımız işlemin sonucunu öğrenmek için arama kutusuna yazmamız yeterli.

Örnek: 5654646/34535

- Para birimlerini çevirin.

Dolarınızın ve Euronuzun (bir zmanlar mark vardı) ne kadar lira ettiğini öğrenmekte çok kolay.

Örnek: 1 USD in Turkish Liras veya 1 EURO in Turkish Liras

- Resim aramasından yüzleri bulun.

Resim araması yaparken sadece yüzleri içeren sonuçlar gelsin gibi bir seçenek belirlememiz mümkün. Görsel arama sayfasında Gelişmiş Görsel Arama bölümünden “Şunları içeren görselleri bul:” seçeneğinde “yüzler” bölümünü seçtiğimizde dönen sonuçların hepsinde yüzlerin olduğunu göreceğiz.

Örnek: Hayko Cepkin

- Değişik dosya türlerini arayın.

Herhangi bir ifadeyi Web sayfasında değilde Word,Excel veya PDF dosyası içinde aramak için aranacak kelimenin yanına filetype:dosya türü ifadesini ekleriz. Aşağıda örnek dosya türlerini görebilirsiniz.

• Adobe Portable Document Format (pdf)
• Adobe PostScript (ps)
• Lotus 1-2-3 (wk1, wk2, wk3, wk4, wk5, wki, wks, wku)
• Lotus WordPro (lwp)
• MacWrite (mw)
• Microsoft Excel (xls)
• Microsoft PowerPoint (ppt)
• Microsoft Word (doc)
• Microsoft Works (wks, wps, wdb)
• Microsoft Write (wri)
• Rich Text Format (rtf)
• Shockwave Flash (swf)
• Text (ans, txt)

Örnek arama:

• PDF - search engine optimization filetype:pdf
• PPT - search engine optimization filetype:ppt
• DOC - search engine optimization filetype:doc

- Önbellek özelliğini kullanın.

Arama yapıp sonuçlar arasında dolaşırken herhengi bir sayfaya erişilemiyosa üzülmeyin. Arama sonucunun yanındaki Önbellek özelliği ile Google’ın sayfayı indekslediği şeklini görebilirsiniz. Bu yöntemle yasaklanmış sitelere girmenizde mümkün.

Örnek: wordpress.org

Sayfasına Google Custom Search eklediğim bir sitede türkçe karakterle arama yapıldığında boş sayfa dönmekteydi. Bu sorunu aşmak için google custome search’ün eklendiği <form>..</form> etiketleri arasına aşağıdaki kodları eklememiz yeterli olacak.

<input type="hidden" name="ie" value="windows-1254″ />
<input type="hidden" name="oe" value="windows-1254″ />